عباسعلی متوسلیان مدیرعامل صنایع یزدپولیکا و رئیس هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان لوله و اتصالات پیویسی میگوید، ایران در تولید رزینPVC درجایگاه دهمین تولیدکننده بزرگ جهان قرار دارد، با وجود این، دو چالش در«فرمول قیمتگذاری در کنار چالش فرمول قیمتگذاری برای تعیین قیمت پایه مواد اولیه، ضعف در سیستم رگولاتوری سبب ناکارآمدی در مدیریت عرضه و تقاضا شده و به این سبب بسیاری از مواد پلیمری با رقابتهای بالا در بورسکالا معامله میشود. رزین PVC نیز از این شرایط مستثنی نبوده و قیمت نهایی این رزین در بورس، از رقم پایهای که عرضه میشود، تا بالای ۷۰درصد رشد داشته است. تنها در سال ۱۴۰۱، هزینهای که رقابتهای غیرمنطقی به صنایع تکمیلی PVC وارد آورده، بالغ بر ۲۳۰۰ میلیارد تومان بوده است.
زمانی که اعلام میشود هدف دولت، رونق اشتغال و تولید است و از طرف دیگر بر موضوع ساختوساز و توسعه مسکنهای ملی تاکید میشود، باید توجه داشت که اکثر این مواد اولیه که رقابتهای بالا را تجربه میکنند، در ساختوساز، سهم و نقش اساسی دارد و هرگونه ناترازی در تامین مواد اولیه و عدمکنترل قیمتها، به معنای بر هم خوردن کل چرخه تولید و ساختوساز مسکن و به نوعی در ضدیت با دستور کار دولت است.حتی تداوم این روند، باعث میشود تا کارخانههای تولیدی، نتوانند به طور شایسته، تعهدات خود را در بازارهای داخلی و خارجی ایفا کنند و بالطبع، در بلندمدت، سهم خود را در بازارهایی از دست خواهند داد که سالیان سال برای به دست آوردن آن تلاش کردهاند.
نقش ایران در بازارهای صادراتی محصولات پلیمری تا چه اندازه مهم است؟
اقتصاد هر کشور با نوآوری، و رقابتپذیری آن با صادرات سنجیده میشود و هرگونه گشایش در توسعه بازارهای صادراتی میتواند برای صنایع کشور و بهویژه صنایع دارای مزیت رقابتی، مانند پتروشیمی، دستاوردهای خوبی به همراه داشته باشد. به عنوان مدیری که سالیان متمادی در صنعت پلاستیک و پلیمر کشور فعال بوده است، معتقدم که این صنعت، نقش بسزایی در اشتغالزایی و توسعه صادرات کشور ایفا کرده است، با وجود این رویکرد کلی کشور، به جای تمرکز بر رشد صنایع پایین دست و استفاده از ظرفیتهای بالقوه این بخش، به خامفروشی مواد اولیه پتروشیمی معطوف شده است.
در حال حاضر، میزان تولید مواد اولیه شرکتهای بالادست پتروشیمی، دو برابر نیاز صنایع پلاستیک و پلیمر کشور است، با وجود این، به جای ظرفیتسازی برای مصرف مواد اولیه در صنایع تکمیلی و ایجاد ارزش افزوده بیشتر، این مواد با قیمتی بسیار پایین، به بازارهای هدف، در قالب خامفروشی صادر میشود و نهایتا بر اساس آمارهای موجود، کمتر از یک دلار به ازای هر کیلو، برای کشور ارزآوری دارد.
بر اساس دادههای موجود، ۶/ ۱۷میلیون تن ظرفیت تولید صنایع پلاستیک و پلیمر، در سطح کشور برای مصنوعات وجود دارد که بالاترین ظرفیت تولید شده حدود ۵/ ۵میلیون تن بوده است و این دادهها بیانگر آن است که ظرفیتهای بالقوه زیادی در این بخش وجود دارد که میتوانیم برای تقویت زنجیره ارزش و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر در حوزه صادرات از آن استفاده کنیم. در بخش صادرات آمارها نشان میدهد که ترکیه ۴/ ۸ میلیارد دلار صادرات مصنوعات پلاستیک و پلیمر دارد یا اینکه آلمان ۱۲میلیارد دلار صادرات دارد با اینکه این کشورها صنایع بالادست پتروشیمی ندارند یا مواد اولیه هیدروکربن را از طریق کشورهای نفت خیز تهیه میکنند. در صورتی که سیاستهای کشور از خامفروشی به سمت تکمیل زنجیره ارزش صنایع پتروشیمی سوق یابد، علاوه بر افزایش GDP و اشتغالزایی قابلتوجه در کشور، امکان افزایش صادرات با ارزش افزوده بالاتر، به میزان ۲/ ۳ میلیارد دلار در سال نیز فراهم خواهد شد.
روی خط همایش اقتصاد صنعت پلاستیک
چهارمین همایش و نمایشگاه اقتصاد صنایع پلاستیک در ایران در روز سیام خرداد برگزار میشود. این همایش به مدت سه روز تا یکم تیر ماه ۱۴۰۲ در هتل المپیک تهران ادامه خواهد یافت. این نمایشگاه همواره بستر اصلی ارتباط بین اهالی این صنعت بوده است و از این نظر اهمیت ویژهای دارد.
