در جغرافیایی بیابانی، جایی در ۳۵ کیلومتری شهرستان آرادان استان سمنان که تابستانهایی بسیار گرم و زمستانی زمهریر دارد، مردمانی سختکوش در گمنامی مطلق به اجرا و تکمیل طرحی بزرگ مشغولند که حاصلش سامان و سرای هموطنان ما را در سمنان، خراسانها و گلستان گرم خواهد کرد.
آرادان که همواره به قلعه تاریخی خود مشهور بوده است، حالا در مجاورت خویش مجموعهای مملو از تجهیزات و تأسیساتی گازی را به اختیار گرفته که میتواند چند استان کشور را از دردسرهای موجود برهاند.
این کار در حالی محقق شده که کسی از چند و چون اجرای اعجابآور آن خبر ندارد. این بیخبری بدون تردید به این دلیل است که مجریان مشغول بهکار در زیر تیغ آفتاب این طبیعت زمخت، اصراری بر رسانهای کردن فعالیت خود نداشته و ندارند و تنها به حاصل مطلوب آن که همانا حفظ و تأمین منافع ملی است توجه کردهاند.
طرح ایستگاه تقویت فشار گاز آرادان که با نام شهید عزیز رفیعیراد مزین شده از طرحهای دهگانهای است که شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران آن را در این منطقه در دست گرفته تا از این رهگذر نیازهای گازی استانهای گفتهشده را که پیش از این با کمبود گاز حاصل از کاهش فشار روبهرو بودند تأمین کند.
این اقدام در گفتار ساده است، اما وقتی در این جغرافیای خشن، از نزدیک، عرقریزان کارگران و مهندسان و متخصصان صنعت گاز ایران را میبینی، بیشک شگفتزده خواهی شد. حمل و نصب تجهیزات سنگین و پیچیدهای که تماماً توسط تولیدکنندگان وطنی ساخته شده تا در این منطقه که در مسیر مشهد مقدس قرار دارد به بهرهبرداری برسد.
در همه ماههای گذشته بیآنکه کسی چندان در جریان کار قرار گرفته باشد مردان بیادعای ایرانی پروژهای برای تثبیت و تأمین فشار گاز استانهای شمال و شمال شرق کشور را در دست گرفتهاند تا زمستانهای سرد مناطق یادشده هیچ هموطنی را آزار ندهد و صنعتگران قطعی گاز نداشته باشند.
مسیر خط اصلی ۴۸ اینچ شمال – شمال شرق کشور حالا با اجرای این طرح، ظرفیت انتقالی بزرگتر از پیش را در خود تثبیت خواهد کرد. خطی که پیچاپیچ بودن و طویل بودن آن تا پیش از این، دست و بال مدیران گاز را بسته بود و فشار کاهش یافته و افزایش مصرف برایشان همواره مشکلساز شده بود.
کارگران و مهندسان ایستگاه شهید رفیعیراد آرادان مجموعهای را مهیا کردند که اینک میتواند هر روز ۱۰ میلیون مترمکعب گاز بیشتری را به مقاصد خود در مناطق شمال و شمال شرق کشور برساند. این حرکت توسعهای در حالی انجام شده است که این ایستگاه قادر است ظرفیت انتقال گاز را از ۶۰ به ۷۰ میلیون مترمکعب در روز برساند.
بله! ظرفیت انتقال این خط تا پیش از این ۶۰ میلیون مترمکعب بود و کسی فکر نمیکرد بتوان در بازه زمانی کوتاه، آن هم در حالی که همه از سرمایهگذاریهای حوزه توسعه گاز ناامید شده بودند، تشکیلاتی را در میانه راه پایتخت به سمنان، به سامان برساند که افزایش ظرفیت انتقال آن، گرههای همیشگی را باز کند. اغراق نیست اگر گفته شود این کار تحسینبرانگیز است، زیرا در چنین موقعیتی، در مدت زمانی کوتاه اجرا شده و عنقریب است که راهاندازی شود.
همچنین تحلیلهای رسانهای در این زمینه که ایرانیترین ایستگاه تقویت فشار گاز پیش از آغاز پاییز راهاندازی میشود نه تعریف و تمجید دستگاه اجرایی است و نه ستایش مدیران و کارکنانی که با زحمت فراوان، بیش از ۹۰ درصد کالاهای پروژه آرادان (از جمله توربوکمپرسور، سیستم کنترل ظروف تحت فشار، برق و شیرآلات) را توسط شرکتهای ایرانی تأمین کردهاند.
طبیعت سخت و چالشبرانگیز این منطقه، اجرای چنین پروژهای را سخت کرده بود، اما همت و تلاش نیروهای بومی کاری را به انجام رساند که با ۹۰ درصد داخلیسازی، تأسیسات تقویت فشار گاز آرادان نقطه عطفی شود برای اجرای پروژههای مشابهی از این دست در سراسر کشور. این باور در حالی به منصه ظهور رسید که برای هر تأسیسات تقویت فشار گاز باید ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون یورو هزینه کرد.
در حقیقت اجرای پروژه با اتکا به تجهیزات پیچیدهای از این سنخ، نشان داد نهتنها نیازی به سرمایهگذاری و حضور شرکتهای خارجی و صرف منابع بزرگ مالی برای تهیه و تدارک قطعات و ماشینآلات نیست، بلکه درسآموختههای این تجربه بزرگ را میتوان به کشورهای دیگر نیز منتقل و طرحهای توسعهای آنها را به شکل صفر تا صد محقق کرد.
برای مهندسان و کارکنان شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران که پیش از این با عبور خط لوله گاز از زیر بستر خلیج فارس به شیوه حفاری جهتدار افقی با طول ۳ هزار متر و قطر ۳۰ اینچ، رکوردی تازه در دنیا ثبت میکنند، اجرای ایستگاه تقویت فشار گاز آرادان یک نمره ممتاز دیگر است که در کارنامه موفقشان ثبت میشود و صد البته که سود صرفهجوییهای آن کام اقتصاد کشور و مردم را شیرین میکند.
ظرفیتهای سرشار سازندگان و پیمانکاران داخلی با حمایت دولت اینک احداث این طرح را بهصورت EPC و در کیلومتر ۳۵ شهرستان آرادان به انجام رسانده و تثبیت مراحل طراحی تفصیلی، مهندسی کالا، خرید ملزومات و تجهیزات موردنیاز پروژه بر اساس نتایج طراحی تفصیلی و متعاقباً اجرای عملیات سیویل، مکانیکال، Piping، الکتریکال، ابزاردقیق تا مرحله نصب و راهاندازی و تحویل به بهرهبردار را به دستاوری تبدیل کرده است که توان ایرانی را در حوزههای فنی صنعت گاز بیش از پیش به رخ میکشد.
بیتردید باید به احترام همه زحمتکشانی که این طرح را فارغ از جهتگیریهای سیاسی و مدیریتی اجرایی کردند، کلاه از سر برداشت و به محصول کارشان غبطه خورد و به خود بالید. بالندگی احترامبرانگیزی به قیمت غرور ملی مردمانی که در این کارزار از هیچ خدمتی دریغ نداشتند و آنچه را در چنته بود بی شائبه و خالصانه تقدیم صنعت گاز ایران کردند.
رضا نوشادی
مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران
