جزیره خارگ که بارِ صادرات ۹۰ درصد نفت کشورمان را بردوش میکشد، به رغم برخورداری از زخمها در دوران جنگ، سختی کار و بدی آب و هوا، اما کارکنانش همچنان استوار در حفظ این شاهراه حیاتی نفت ایران پای کار ایستادهاند که لزوم توجه به نیروی انسانی و زیرساختهای آن بیش از هر زمان دیگری ضروری است.
به گزارش مشعل نیوز، قدمت جزیره خارگ در خلیج فارس به حدود اواخر هزاره دوم قبل از میلاد باز میگردد. همچنین اولین باری که در نقشههای مهم از این جزیره اسمی به میان آمد، قرن ۱۶ میلادی بود. جزیرهای که هم نظامی و اقتصادی و هم باستانی و تاریخی است و نقطه استراتژیک اقتصاد و صادرات نفت ایران محسوب میشود.
این در حالی است که با کشف نفت در جنوب ایران، خارگ در نیمه دوم قرن بیستم به یکی از مهمترین مراکز صادرات نفت جهان به شمار رفت. پایانه نفتی خارگ نیز از دهه ۱۳۴۰ بهتدریج گسترش یافت و به شاهراه صدور نفت ایران تبدیل شد.
این جزیره بهویژه در دوران دفاع مقدس، نماد مقاومت اقتصادی ایران بود. چرا که رژیم بعث عراق در ۲۴ مردادماه ۱۳۶۴ پایانههای نفتی ایران در جزیره خارگ را مورد هدف حمله قرار داد و در طول دوران دفاع مقدس بیش از ۲ هزار و ٨٠٠ نوبت بمباران شد. اما کارکنان صنعت نفت در سختترین روزهای جنگ، میدان مبارزه را خالی نکردند و با تقدیم بیش از هزار شهید اجازه ندادند دشمن خللی در چرخه اقتصاد کشور وارد کند.
جزیره خارگ با ۸ کیلومتر طول، ۴ کیلومتر عرض، در ۳۸ کیلومتری بندر گناوه، ۷۰ کیلومتری غرب بوشهر قرار دارد و ۹۰ درصد نفت خام کشورمان از طریق جزیره خارگ صادر میشود. همچنین به دلیل موقعیت استراتژیک این جزیره، تحت حفاظت کامل نیروهای نظامی و امنیتی کشورمان قرار دارد. از همین رو ورود به جزیره بدون برخورداری از مجوز رسمی، ممنوع است.
جزیره خارگ مرکز ثقل صادرات نفت کشور است
عباس اسدروز مدیرعامل شرکت پایانههای نفتی ایران، جزیره خارگ را به عنوان مرکز ثقل صادرات نفت کشور برشمرد و در این باره به خبرنگاران گفت: مخازن ذخیره سازی در مرتفعترین نقطه جزیره واقع شدهاند که این امر امکان انتقال نفت به کشتیها بدون نیاز به پمپ را فراهم میکند. این ویژگی به دلیل اختلاف ارتفاع با سطح دریا، با استفاده از جریان طبیعی نفت، امکانپذیر است.
وی افزود: ایجاد چنین ارتفاعی به صورت مصنوعی برای رقبای ایران امکانپذیر نیست. از طرفی قطر مخازن یک میلیون بشکهای دارد و سقف شناور آنها به دلیل شرایط زمین و بافت دریا در اسکله، در صورت نشست مخزن، از کار میافتد و نیاز به تعویض دارد. اما وجود بستر مرجانی در جزیره خارک، هزینههای لایروبی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
مدیرعامل پایانههای نفتی ایران یادآور شد: خارگ در نزدیکی محل تولید نفت قرار دارد و نفت از طریق خطوط لوله و با فشار توربین به آن منتقل میشود. البته باید در نظر داشت که مساحت جزیره خارک ۳۲ کیلومتر مربع است، در حالی که مساحت میدان نفتی آن ۱۲۵ کیلومتر مربع می باشد و این موضوع سبب شده بخشی از چاههای نفتی در خود جزیره و بخشی دیگر در بستر دریا قرار بگیرند.
اسکله تی(T) قابلیت پهلوگیری ۶ کشتی را دارد
اسدروز درباره ویژگیهای پایانه نفتی خارگ تصریح کرد: اسکله شرقی با عمق ۲۲ متر، امکان پهلوگیری کشتیهای تا ۲ میلیون بشکه (۳۰۰ هزار تن) را ایجاد کرده است. همچنین اسکله تی(T) دارای ۶ پهلوگاه است که امکان پهلوگیری همزمان ۶ کشتی را فراهم کرده است.
وی با اشاره به سیستمهای اندازهگیری پیشرفته نفت در جزیره خارگ توضیح داد: پایانه خارگ از مدرنترین سیستمهای اندازهگیری نفت، به نام مترهای توربینی استفاده میکند که دقت بالایی دارند. به عبارتی نفت از چهار منبع اندازهگیری شده و نتایج توسط مترهای مکانیکی و الکترونیکی ارائه میشود. همچنین هر پهلوگاه دارای ۵ دستگاه اندازهگیری است که در هر ساعت ۶۷۵۰۰ بشکه نفت را اندازهگیری میکنند. بر همین اساس به دلیل دقت بالای اندازهگیری، مشتریان خارجی تاکنون شکایتی در زمینه نفت ارائه شده، نداشتهاند.
مدیرعامل پایانههای نفتی ایران درباره شناسایی تهدیدات محتمل طبیعی و انسانساز در جزیره خارگ گفت: این تهدیدات شناسایی شده و پیامدهای آنها ارزیابی شده است. برهمین اساس راهکارهای متنوعی در سطوح مختلف راهبردی، مدیریتی، فرایندی و نیروی انسانی برای مقابله با تهدیدات در نظر گرفته شده است. البته در صورت بروز تهدیدات، امکان صادرات نفت از طریق پایانههای جایگزین وجود دارد.
حفظ صنعت نفت جزیره خارگ نیازمند افزایش حقوق کارکنان متخصص با رشد تورم است
همچنین علیرضا متعالی رئیس منطقه عملیاتی خارگ شرکت نفت فلات قاره ایران در جمع خبرنگاران گفت: کار شرکت نفت فلات قاره، توسعه و بهره برداری از مخازن نفت و گاز در حوزه خلیج فارس است و به جز مجموعه پارس جنوبی که مجموعه بسیار بزرگی است، بهره برداری از سایر حوزههای نفتی خلیج فارس بر عهده نفت فلات قاره است.
وی افزود: پس از اینکه اکتشاف نفت انجام میشود، اقدامات توسعهای شامل زدن چاهها، نصب سکوهای دریایی، احداث خطوط لوله دریایی و غیره توسط شرکت فلات نفت قاره انجام میشود که ۶ منطقه عملیاتی دارد و منطقه خارک یکی از آن مناطق محسوب میشود.
متعالی با بیان اینکه انجام کار تولیدی نیازمند درگیر شدن رشتههای مختلفی در این حوزه است، یادآور شد: بهره برداری از سه میدان ابوذر، دورود و میدان نفتی فروزان که میدان مشترک با عربستان است، از دیگر وظایف این شرکت است.
رئیس منطقه عملیاتی خارگ شرکت نفت فلات قاره ایران اضافه کرد: حوزه کاری نفت فلات قاره پیچیدگیهای دارد که شامل مهندسی حفاری، مهندسی تکمیل چاه، مهندسی بهرهبرداری است که پس از این مراحل، کار بر روی زمین آغاز میشود.
وی با بیان اینکه کارکردن بر روی دریا بسیار دشوار و خطرناک است، گفت: شرایط رفع خرابی در دریا به گونهای حال افراد را منقلب میکند ولی افراد در زمان ایجاد خرابی به رغم شرایط سخت، نسبت به رفع خرابی در کمترین زمان اقدام میکنند. همچنین گاهی در شیفتها افراد مجبور هستند که به مدت ۲۴ ساعته تاسیسات را حفظ کنند تا نیروهای جایگزین ادامه کار را تحویل بگیرند.
متعالی با بیان اینکه فعالیت در مجموعه نفتی خارگ، خطراتی به همراه دارد، یادآور شد: باید همیشه مراقب بود که جرقه کوچکی صورت نگیرد. چرا که در برخی از مخازن، هیدروژن سولفوریک وجود دارد که بسیار سمی است و در صورت نشت، میتواند تلفات زیادی را به همراه بیاورد.
اگر در دریا سرمایه گذاری نکنیم، کشورهای همسایه از این سرمایه طبیعی استفاده خواهند کرد
وی با بیان اینکه اگر در دریا سرمایه گذاری نکنیم، کشورهای همسایه از این سرمایه طبیعی استفاده خواهند کرد، تصریح کرد: همچنین در صورت عدم بهره بردای از سرمایه گذاریهایی که در این حوزه انجام شده، سرمایه ملی بدون استفاده خواهد ماند. به عبارتی باید افرادی که در مجموعه خارگ فعالیت میکنند، از دانش و توانمندی بالای برخوردار باشند تا این سرمایه را حفظ کنند و در بیشتر موارد همکاران در مجموعه نفت فلات قاره و سایر مجموعههای فنی جزیره خارگ، اقداماتی فراتر از استانداردها انجام میدهند.
متعالی با اشاره به سقف حقوق تعیین شده برای کارکنان، با توجه شرایط تورمی کشور، عنوان کرد: تعداد افرادی رسمی مجموعه نسبت به ۱۰ سال گذشته به نصف کاهش یافته است و افراد متخصص هم جایگزین نشدند. همچنین سن کارکنان بیشتر شده و تاسیسات هم فرسوده شدند که این شرایط، نیاز به تامین و نگهداری تاسیسات را بیشتر کرده است.
وی اضافه کرد: در سالهای گذشته، وزارت نفت در حوزه دریا سرمایه گذاری کرد و حقوقهای متعارفی مانند همه نقاط دنیا پرداخت کرد تا امروز میوه آن را بچینیم. اما اگر قرار است این موضوع تداوم داشته باشد، پرورش نیروها باید شکل بگیرد. چرا که نیروهای نخبه شاید خیلی تمایل به ورود به مجموعه نفت نداشته باشند و سایر بخشها برای آنها جذابیت بیشتری دارد. برهمین اساس خواسته مجموعه نفت این است که حقوقها همراه با تورم افزایش داده شود.
مدیریت عملیات عمومی، تعادل و تعامل بین سازمانهای مختلف در جزیره خارگ را هدفگذاری کرده است
محمدرضا دشتی زاده مدیرعامل عملیات عمومی جزیره خارگ نیز به خبرنگاران گفت: جزیره خارک از سال ۱۳۳۷ به دلیل اهمیت صادرات نفت، همواره دارای محدودیتهای ورود و خروج بوده است. این محدودیتها در دوران دفاع مقدس نیز اعمال میشدند تا صادرات نفت بدون وقفه ادامه یابد.
وی افزود: ورود و خروج افراد به جزیره از طریق یک سامانه کارت هوشمند کنترل میشود. برای ورود، ۷۲ ساعت قبل باید استعلامات لازم انجام و رواید دریافت شود.
دشتی زاده با بیان اینکه مدیریت در جزیره خارک نیازمند دانش مدیریت بحران است، تصریح کرد: زیرا کوچکترین تصمیمات در زمان بحران میتواند ابعاد بینالمللی، امنیتی، سیاسی و اجتماعی پیدا کند. همچنین حل مشکلات در جزیره خارگ با سرزمین اصلی متفاوت است.
مدیرعامل عملیات عمومی جزیره خارگ با بیان اینکه برای پایداری تردد دریایی، حمایت از بخش خصوصی و مصوبات استانی و ملی ضروری است، تصریح کرد: از اهداف مهم این مدیریت ایجاد تعادل و تعامل بین سازمانهای دولتی، ارگانهای نظامی، ادارات شهری، ادارات حاکمیتی و صنایع است.
وی با بیان اینکه مدیریت عملیات عمومی جزیره خارگ از زمان تأسیس تاکنون، زیرساختهای شهری، از جمله جادهها، ساختمانها، فاضلاب، آب، فرودگاه و اسکله را ایجاد کرده است، یادآورشد: مدیریت عملیات عمومی با هدف تمرکز شرکتهای نفتی بر تولید، صادرات و فرآوری نفت ایجاد شده است. همچنین موضوع ایجاد تعادل بین مطالبات مردمی و پیشرفت صنعت را در دستور کار دارد.
دشتی زاده، جزیره خارگ را یک جزیره ۲۴ ساعته برشمرد و گفت: خدمات مختلفی از جمله خدمات دریایی، بازیافت، حفاظت از اراضی، خدمات شهری و پدافند غیرعامل به صورت شبانهروزی در این جزیره ارائه میشود.
مدیرعامل عملیات عمومی جزیره خارگ خاطرنشان کرد: همچنین جداسازی سالن ورودی و خروجی فرودگاه، نوسازی دستگاههای ناوبری و تجهیزات فرودگاه، احداث جاده سلامت به طول یک کیلومتر در ساحل، اعزام بیماران به خارج از جزیره با بالگردهای عملیاتی فلات قاره، احیای قناتهای جزیره،تامین روزانه ۲ هزار متر مکعب آب به صورت رایگان به افراد جزیره، تامین علوفه برای آهوان در جزیره، بازسازی پل میترینگ، بهسازی جاده از چهارراه تعمیرات تا پل پتروشیمی، بازسازی کامل مدرسه و مسجد امیرالمومنین (ع) از جمله اقداماتی است که توسط مدیریت عملیات عمومی جزیره خارگ برنامه ریزی، انجام یا در دست اقدام است.
